Zen en de kunst van het breien
Mensen zeggen vaak dat breien ontspannend is. Dat het iets is wat je doet om zen te worden. En ik geloof dat ook.. in theorie. In de praktijk blijkt het vaak meer een mentale oefening in beheersing van lichte wanhoop.
Het begint altijd goed. Ik ga zitten met een kop thee, zet rustgevende muziek op, steek een kaarsje aan. Ik voel me het toonbeeld van rust. Een monnik om het zo maar te zeggen, maar dan met wol. De eerste steken glijden van de naald. Dit is het, denk ik.. Zen!
En dan komt het patroon. Het patroon is de vijand van de zen. Want in plaats van stil in mezelf te ademen, begin ik te tellen. En tellen is niet rustgevend. Tellen is stress in cijfers. “Zeven recht, drie averecht, twee samenbreien…” En precies op dat moment gaat de telefoon, of loopt de kat voorbij en geeft me een kopje (lees: afgeleid).
Na dat soort onderbrekingen weet je niet meer waar je bent gebleven. Je probeert de logica terug te vinden in het patroon, maar het patroon is onverbiddelijk. Het kijkt je aan vanaf het papier met die stille, wiskundige blik: je had beter moeten opletten.
En dan volgt de fase die ik de innerlijke strijd met de wol noem. Je wilt ontspannen, maar je voelt dat er ergens iets misgaat. De rand trekt, het aantal steken klopt niet, en dan weet je dat er één steek stiekem ontsnapt is toen je even naar buiten keek. Maar je weigert dat toe te geven. Je wilt geen stress. Je bent tenslotte aan het breien om zen te worden.
Dus ga je door. Tegen beter weten in. En hoe langer je doorgaat, hoe minder zen je wordt. Je begint te ademen door je neus, maar niet op de yogamanier. Eerder op de “ik probeer kalm te blijven terwijl mijn draad in de knoop zit”-manier.
Tot je uiteindelijk toegeeft: het moet worden uitgehaald. Alles. En dat moment, dat moment waarop je besluit terug te gaan naar nul, dat is eigenlijk het meest spirituele moment van allemaal. Want dan laat je los. Je accepteert het onvermijdelijke. Je voelt de steken verdwijnen, één voor één, en ineens is er weer lucht.
Misschien is dát wat mensen bedoelen als ze zeggen dat breien ontspannend is. Niet het moeiteloze glijden van de pennen, maar het onvermijdelijke loslaten als het misgaat. Breien als een oefening in nederigheid.
En eerlijk: daarna begin je gewoon opnieuw. Met nieuwe moed, nieuwe wol, en het vaste voornemen om deze keer kalm te blijven. Totdat je bij toer drie alweer mompelt: zeven recht, drie averecht…
PurlingPenny